Wykaz podatników VAT – tzw. „biała lista podatników”.

Od 1 września 2019 r. dostępny jest jeden, bezpłatny i elektroniczny Wykaz podatników VAT, tzw. biała lista. Zawiera on, oprócz danych dotyczących imienia i nazwiska, nazwy, adresu, NIP, także numery rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w SKOK, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR. Biała lista podatników ma ułatwić weryfikację kontrahentów, aby nie dochodziło do sytuacji, w której przedsiębiorca bierze udział w transakcjach ze znikającymi podatnikami VAT. Jednakże oprócz ułatwień w weryfikacji kontrahenta, ustawodawca nakłada na podatników obowiązek weryfikacji, czy numer rachunku bankowego sprzedawcy jest zgodny z białą listą i wskazuje, że tylko na takie konto nabywca powinien uiścić należność – obowiązek ten powstaje, gdy:

  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 tys. zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

  • sprzedawca jest czynnym podatnikiem VAT.

Weryfikacja rachunku bankowego powinna się odbyć w dniu, w którym planowane jest zlecenie przelewu. Dlatego też zlecana przez podatnika płatność przy wyżej wymienionych warunkach powinna zawsze odbywać się na rachunek bankowy sprzedawcy zawarty w wykazie. Jeśli nie – nabywca nie będzie miał prawa ujęcia kosztu w ewidencjach podatkowych i tym samym do obniżenia wartości przychodu (art. 22p ust. 1 pkt 2 nowelizacji ustawy o PIT).

 


Rachunki znajdujące się w Wykazie

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami dotyczącymi danych zawartych w omawianym Wykazie Ministerstwo Finansów na swojej stronie internetowej zamieściło komunikat dotyczący Wykazu podatników VAT. Ministerstwo Finansów podkreśliło w nim, że:

  • do 31 grudnia 2019 r. korzystanie z Wykazu jest fakultatywne i nie rodzi konsekwencji,

  • od 1 stycznia 2020 r. podatnicy będą mieli obowiązek zapłaty za faktury o wartości powyżej 15.000 zł na rachunek zamieszczony w Wykazie podatników VAT, jeżeli wystawca faktury będzie podatnikiem VAT czynnym.

Resort wskazał, że rachunki, które znajdują się w Wykazie podatników VAT, pobierane są z baz danych KAS. Są to numery rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w SKOK otwarte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (podawane przy zakładaniu firmy w urzędzie skarbowym – w przypadku spółki zarejestrowanej w KRS lub za pośrednictwem CEIDG – w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej). W Wykazie tym nie znajdują się natomiast rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe (ROR).

W związku z tym podkreślono, że brak rachunku w Wykazie podatników VAT może oznaczać, że kontrahent korzysta w rozliczeniach firmowych z ROR lub nie zgłosił rachunku rozliczeniowego lub rachunku imiennego w SKOK w formularzu zgłoszeniowym CEIDG lub NIP.


Konsekwencje zapłaty na rachunki spoza Wykazu

Od 1 stycznia 2020 r. podatnicy będą mieli obowiązek zapłaty faktury o wartości powyżej 15.000 zł wystawionej przez podatnika VAT czynnego na rachunek zamieszczony w Wykazie podatników VAT. W przypadku zapłaty na inny rachunek, podatnik może odpowiadać solidarnie za zaległości sprzedawcy w VAT, a także nie będzie miał prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.

Przedsiębiorca będzie mógł uniknąć tych konsekwencji, jeżeli poinformuje urząd skarbowy (właściwy dla wystawcy faktury) w ciągu 3 dni o numerze rachunku spoza Wykazu, na który zlecił przelew. Podatnik nie poniesie odpowiedzialności solidarnej za zaległości sprzedawcy w VAT również, gdy zapłaci na rachunek spoza Wykazu, ale zastosuje mechanizm podzielonej płatności.

Zdaniem Ministerstwa podatnik powinien sprawdzić w Wykazie, czy numery rachunków firmy zgłoszone w urzędzie skarbowym albo za pośrednictwem CEIDG są prawidłowe.


Brak rachunku w Wykazie

Ponadto resort poinformował, że w sytuacji gdy podatnik posiada rachunek rozliczeniowy, którego nie ma w Wykazie, a chciałby, żeby się tam znalazł, powinien:

  • wpisać numer rachunku rozliczeniowego przy wypełnianiu formularza zmianowego w CEIDG,

  • poinformować urząd skarbowy (właściwy ze względu na siedzibę spółki) na formularzu NIP-8 (podmiot wpisany do KRS) lub NIP-2 (np. spółka cywilna) lub NIP-7 (osoba fizyczna niepodlegająca rejestracji w CEIDG).

Zgłoszenia aktualizacyjne NIP-8, NIP-2, NIP-7 składane są do właściwych urzędów skarbowych lub na adres skrzynki e-mailowej WykazPodatnikow@mf.gov.pl.

 

więcej informacji na: www.mf.gov.pl